N

شکل 1. موقعیت منطقه مورد مطالعه در کشور و در استان مازندران (مقیاس، 1:10000)

بنابراین جهت حفاظت و حمایت از این منابع ارزشمند نیاز بـه سرجنگلبانی توسکا تک واقع شده است. ایـن سـری دارای 11 شناخت بهتر روابط بین رسـتن ی هـا و شـرا یط رویشـگاه ی ا یـن پارسل می باشد، که حداقل ارتفاع ناحیه طرح از سطح دریا 100 اکوسیستم ها و تنوعزیستی در آنها می باشد. منطقه مورد تحقیـق متر در قطعه 301 وحداکثر ارتفاع از سطح دریـا 1700 متـر دربا عنوان جنگـل پژوهشـی دانشـگاه تربیـت مـدرس بخشـی از مرز سری و قطعـه 311 مـی باشـد . ناحیـه طـرح در مختصـاتجنگلهای شمال واقع در غرب مازندران و در قسـمت شـرقی جغرافیایی״23 ׳29 °36 تا ״56 ׳32 °36 عرض شمالی و ״20 شهرستان نوشهر قرار دارد. هدف از انجام ایـن تحقیـق مطالعـه ׳43 °51 تا ״39 ׳47 °51 طول شرقی واقع شـده اسـت. میـزانشاخص های تنوع زیستی، غنای گونهای و یکنواختی گونه هـا ی بارنـدگی سـالانه در منطقـه مـورد مطالعـه در حـدود 8/1308 علفی و چوبی در ارتباط با عوامل توپوگرافی (ارتفـاع از سـطح میلی متر میباشد. که بیشترین میزان بارنـدگی در فصـل پـاییز ودریا، جهت جغرافیایی و شیب) مـی باشـد تـا عوامـل محیطـی کمترین آن در فصل بهار رخ می دهد. میـانگین درجـه حـرارت
جنگل پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس با مساحت 1721هکتـارسومین سری از تقسیمات انجام شده حوزه 46 کجور شهرستان نور می باشد و در شما لشرقی حوزه واقع شده است. فاصله ناحیه طرح تا شهرستان نوشهر 30 کیلومتر و در جهت شرقی آن واقع شده است (شکل 1). همچنین در قسمت بالای پارک سیسنگان و در جهت جنوب شرقی این پارک قرار دارد. ایـن سـری از نظـرتقسیمات اداری در حوزه اداره کل منابع طبیعی استان مازندران-نوشــهر و حــوزه اســتحفاظی اداره منــابع طبیعــی رویــان وسالانه 82/15 درجه سانتیگراد، میانگین حـداقل درجـه حـرارتسردترین ماه سال در ماه بهمن (6/6 درجه سانتی گـراد ) و میـانگینحداکثر درجه حرارت گرمترین مـاه سـال در مـاه خـرداد (7/22 درجه سانتی گراد) میباشد.

روش نمونه بردای از پوشش گیاهی
ابتدا پس از بازدید میدانی و تعیین حدود منطقه مـورد مطالعـه و نیـزشناسایی تیپ های جنگلی موجود در آن اقدام به ترسـیم ترانسـکتدر امتـداد گرادیـان ارتفـاعی از سـطح دریـا و تغییـرات تیـپ هـای جنگلی منطقه از پایین ترین حد ارتفاعی تا مرتفع تـرین نقطـه آن بـرروی نقشه توپوگرافی با مقیاس 25000/1 شد. در ترسیم ترانسـکتبهعنوان خط مبنا کـه در راسـتای گرادیـان ارتفـاعی از سـطح دریـامی باشد بهگونه ای عمل شد کـه تـا خـط مبنـا ضـمن پوشـش دادنتغییرات ارتفاع از سطح دریا، تغییرات تیـپ هـای جنگلـی منطقـه و
۳
بخش عمده ای از تغییرات فیزیوگرافی (تغییرات شیب و جهت هـایدامنه) منطقه را نیز پوشش دهد. خط مبنا با اسـتفاده از قطـب نمـا ودستگاه موقعیت یاب جهـانی(GPS) در سـطح منطقـه پیـاده شـد ونمونه برداری از ترکیب پوشـش گیـاهی منطقـه در امتـداد آن انجـامگرفت. در هر طبقه ارتفاعی 100 متری، تعداد سه قطعه نمونـه 400 مترمربعی در امتداد خطوط میزان منحنی تـراز و بـا فاصـله تقریبـی100 متر از یکدیگر بهصورت انتخابی، پیاده شـد . مسـاحت قطعـاتنمونه مطابق اندازه قطعه نمونه پیشنهادی برای مطالعه پوشـش هـایجنگلـی نـواحی معتدلـه، 400 مترمربـع در نظـر گرفتـه شـد (31).
قطعات نمونه بهصورت انتخابی و در نقاط تخریب نشـده و نقـاطیکه وضعیت کنونی پوشش گیاهی آنها، بیـانگر خصوصـیات پوشـشگیاهی بالقوه (جامعه اوج) منطقه بـود ه و یـا نزدیـک بـه آن باشـندپیاده گردید (4).
جهت ثبت عوامل فیزیوگرافی، در هر قطعه نمونه، ابتدا شـیبدامنه با استفاده از شـیب سـنج سـونتو، جهـت شـیب بـا دسـتگاهقطب نما، ارتفاع از سطح دریا و موقعیت جغرافیایی آن با دسـتگاهGPS ثبت شد. سپس فهرست کلیه گونه های گیاهی با درصد تاج- پوشش آنها ثبت شد. اندازه گیری تاجپوشش گونه هـای گیـاهی درسطح کل قطعه نمونـه 400 مترمربعـی بـرای گونـه هـای چـوبی(درختی، درختچه ای و بوتـه ای) و علفـی ثبـت شـد (3). مقـادیردرصد تاج پوشش گونه های گیاهی هر قطعه نمونه در یک جـدولتحت عنوان ماتریس گونه- قطعه نمونه تنظیم شدند، که در تجزیه و تحلیل های آماری بهکار گرفته شد. ثبت و انـدازه گیـری درصـدتاج پوشش گونه های گیـاهی بـه تفکیـک فـرم رویشـی (درختـی،درختچه ای، بوته ای گونه های علفی و سرخس ها) براسـاس معیـارفراوانی- غلبه وان-درمال (واندرمال) با انـدکی تغییـر (جـدو ل 1) انجام گرفت؛ (3). نمونه برداری از پوشش گیـاهی منطقـه در طـیفصل رویش انجام گردید؛ هنگامی که انتظار می رفت اکثر گونه های گیاهی در سطح منطقه حضور داشته و به رشد کامل رسیده اند.

روش تجزیه و تحلیل داده ها
تعیین و برآورد تنوعزیستی گیاهی اغلب در قالب شاخص های عددی غنای گونه ای، یکنواختی و تنوع گونه ای تعیین میشوند (10). بر
۴
این اساس با بهر هگیری از توابع مندرج در (جدول 3)، و با استفاده از مقادیر درصد تاج پوشش گونه ها، شاخص های غنا، یکنواختی، تنوع گونه ای شانون- وینر و سیمپسون برای هر قطعه نمونه، محاسبه شد. شاخص های تنوعزیستی گیاهی برای هر قطعه نمونه برای گون ههای علفی و درختی بهصورت مجزا محاسبه شد و سپس براساس اطلاعات قطعات نمونه موجود در هر طبقه ارتفاعی، جهت جغرافیایی و شیب، متوسط شاخص های تنوعزیستی هر طبقه انداز هگیری گردید. عوامل توپوگرافی برای ورود به آنالیزهای آماری بهصورت زیر کدبندی گردید که تعداد قطعات نمونه مربوط به هر طبقه مشخص شده است. (جدول 2).
سپس بـا آزمـون کولمـوگروف اسـمیرنوف و آزمـون لـون بهترتیب نرمال بودن و همگن بودن واریانس داده ها، بررسی شد. با توجه به نرمال بودن داده ها از واریانس یکطرفه برای بررسی اختلاف های کلی در طبقات مختلف استفاده شد. برای مقایسـهمیانگین ها نیز از آزمون دانکن (برای عوامل ارتفاع از سطح دریا و شیب) و آزمون T-test برای عامل جهت جغرافیایی استفاده شد .
همچنین بهمنظور بررسی همبستگی بین عوامـل توپـوگرافی بـاشاخص های تنوعزیستی از ضریب هم بستگی رتبه ای اسپیرمن که جز آزمون های غیرپارامتریک است، استفاده شد.

نتایج
خصوصیات توصیفی
در این تحقیق، تعداد 187 گونه گیاهی شامل 137 گونه علفی و 50 گونه چوبی شناسایی شد. تیره های Asteraceae و Poaceae
(19 گونه، 2/10 درصـد )، Rosaceae (12 گونـه، 4/6 درصـد )،
Fabaceae (10 گونه، 4/5 درصد) و Lamiaceae (9 گونه، 8/4 درصد) بهعنوان بزرگترین تیره های گیـاهی موجـود در منطقـههستند.

آنالیز واریانس و مقایسه میانگین گونه های علفی
نتایج حاصـل از آنـالیز واریـانس شـاخص هـای تنـوعزیسـتی گونـ ههـای علفـی در ارتبـاط بـا عوامـل توپـوگرافی در منطقـه
جدول ۱. طبقات پوشش وان – در مارل با اندکی تغییر
درصد پوشش طبقه پوششی
کمتر از ۵/۰ درصد 1
۵/۰ تا ۱ درصد 2
۱ تا ۵/۲ درصد 3
۵/۲ تا ۵ درصد 4
۵ تا ۵/۱۲ درصد 5
۵/۱۲ تا ۲۵ درصد 6
۲۵ تا ۵۰ درصد 7
۵۰ تا ۷۵ درصد 8
۷۵ تا ۱۰۰ درصد 9

جدول ۲. مشخصات عوامل توپوگرافی در تجزیه و تحلیل دادههای تنوع گونههای علفی و چوبی
تعداد قطعات نمونه در هر طبقه مشاهدات کد طبقات عوامل توپوگرافی
14 ۴۵۰ – ۲۰۰ متر 1 ارتفاع از سطح دریا
5 ۷۰۰ – ۴۵۰ متر 2 4 ۱۲۰۰ -۹۵۰ متر 3
17 ۱۴۵۰ -۱۲۰۰ متر 4 8 ۱۷۰۰ -۱۴۵۰ متر 5 16 ۳۰ -۰ درصد 1
17
10 ۶۰ -۳۰ درصد

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

۹۰ -۶۰ درصد 2
3 درصد شیب
5 بالاتر از ۹۰ درصد 4 17
12 ۴۵ -۰ درجه (شمال)
۳۶۰ – ۳۱۵ درجه (شمال) 1 جهت جغرافیایی
29 ۳۱۵- ۲۳۵ درجه (غرب) 2

جدول ۳. شاخص های غنا و یکنواختی و تنوع گونه ای
فرمول شاخص ها شاخص ها
R = S Maguran,1988 شاخص غنایگونه ای (S)
1063752-83237S-
LnN
1
S
N
i
n
J


=

S-

LnN

1

S

N

i


پاسخ دهید